TƯ VẤN PHÁP LUẬT: THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN NGUỒN GỐC TỪ NƯỚC NGOÀI

Thông qua địa chỉ email nội bộ contact@bross.vn, Công ty Luật TNHH BROSS và Cộng sự nhận được câu hỏi của một bạn đọc (xin được giấu tên) thắc mắc nội dung như sau:

“Kính gửi Quý Công ty/Luật sư,

Tôi đang sinh sống ở Việt Nam. Hàng ngày, tôi tự quay video (nội dung người lớn) của chính mình rồi bán cho một website kinh doanh phim người lớn của nước ngoài. Họ trả tiền cho tôi bằng hình thức chuyển tiền thẳng vào tài khoản ngân hàng của tôi ở Việt Nam. Tôi muốn được tư vấn:

1. Tôi có phải nộp thuế không? Nếu có, thì đó là những loại thuế nào?
2. Mỗi tháng tôi kiếm được khoảng 150 triệu đến 200 triệu đồng. Nếu tôi phải đóng thuế thì mức thuế phải đóng như thế nào?
3. Tôi kê khai tiền này tôi được người thân ở nước ngoài tặng cho để không cần đóng thuế được không?
4. Nếu tôi cố tình không nộp thuế, tôi có bị Nhà nước truy thu thuế không?

Rất mong nhận được nội dung tư vấn pháp lý từ Quý Công ty/Luật sư”.

Nội dung tư vấn

Đây là một tình huống rất phức tạp và nhạy cảm về mặt pháp lý, vì nó liên quan đến hai vấn đề lớn: Nghĩa vụ thuế và tính hợp pháp của nội dung kinh doanh. Dựa trên nội dung câu hỏi và các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành, dưới đây là phần phân tích và câu trả lời chi tiết cho tình huống này của luật sư Phạm Trường Giang – luật sư cộng sự tại Công ty Luật TNHH BROSS và Cộng sự.

1. Vấn đề rủi ro pháp lý nghiêm trọng

Thực tế, rủi ro về hình sự là điểm nguy hiểm nhất trong tình huống của bạn, và nó vượt xa vấn đề về nghĩa vụ nộp thuế thông thường.

Trước hết, cần phải xác định về tính hợp pháp của hành vi này tại Việt Nam. Theo quy định pháp luật hiện hành, việc bạn tự quay phim khiêu dâm rồi tiến hành bán hoặc phát tán nội dung đó để kiếm tiền có thể bị xử lý do cấu thành tội “Truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy” theo Điều 326 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi năm 2017).

Điều này dẫn đến một nghịch lý nghiêm trọng liên quan đến việc kê khai thuế:

• Nếu bạn quyết định đi kê khai thuế: Bạn bắt buộc phải khai báo nội dung kinh doanh hay “ngành nghề” cụ thể của mình. Tuy nhiên, nếu bạn khai thật là đang bán “nội dung người lớn”, điều này đồng nghĩa với việc bạn đang tự thú về một hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự với cơ quan Nhà nước.
• Ngược lại, nếu bạn lựa chọn khai gian: Ví dụ, bạn khai báo nội dung kinh doanh là “Dịch vụ tư vấn,” “Thiết kế,” hoặc một ngành nghề hợp pháp khác. Trong trường hợp này, nếu cơ quan thuế tiến hành kiểm tra đột xuất, hoặc nếu ngân hàng rà soát và báo cáo các giao dịch chuyển tiền bất thường từ nước ngoài về tài khoản của bạn, cơ quan thuế có thể dễ dàng phát hiện ra nguồn tiền và nội dung dịch vụ thực tế mà bạn cung cấp. Khi đó, bạn không chỉ có nguy cơ bị truy thu thuế và phạt vi phạm hành chính đối với hành vi khai báo gian dối, mà hồ sơ của bạn còn có thể bị chuyển sang cơ quan điều tra do có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự liên quan đến nội dung hoạt động.

2. Về nghĩa vụ nộp thuế

Trong trường hợp nội dung số mà bạn bán cho các trang web của nước ngoài là hợp pháp, câu trả lời là: Bạn thuộc đối tượng phải nộp thuế.

Theo quy định tại Thông tư 40/2021/TT-BTC ngày 01/6/2021 của Bộ Tài chính “Hướng dẫn thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh” và Luật Quản lý thuế thì:

• Bản chất thu nhập: Số tiền bạn nhận được từ một nền tảng kinh doanh nội dung số được xác định là thu nhập từ kinh doanh dịch vụ trên nền tảng số, không phải là tiền lương/tiền công (lao động) và cũng không phải là kiều hối (tiền người thân ở nước ngoài cho tặng).
• Ngưỡng chịu thuế: Hiện tại, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ trên 100 triệu đồng/năm dương lịch bắt buộc phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Với mức thu nhập 150 – 200 triệu đồng/tháng (tương đương 1,8 – 2,4 tỷ đồng/năm), bạn chắc chắn thuộc đối tượng phải nộp thuế.
• Lưu ý:Từ ngày 01/1/2026, Luật Thuế GTGT 2024 nâng ngưỡng chịu thuế lên gấp đôi – với doanh thu từ trên 200 triệu đồng/năm dương lịch thì cá nhân kinh doanh mới phát sinh nghĩa vụ nộp thuế.

3. Mức thuế phải đóng là bao nhiêu?

Hoạt động kinh doanh dịch vụ trên nền tảng số có thể được xếp vào nhóm ngành nghề “Cung cấp dịch vụ nội dung thông tin số” (theo Danh mục ngành nghề tính thuế GTGT, thuế TNCN ban hành kèm theo Thông tư số 40/2021/TT-BTC). Mức thuế áp dụng cho cá nhân kinh doanh trong lĩnh vực này (khi doanh thu đạt trên 100 triệu đồng/năm) là:

• Thuế GTGT: 5% trên doanh thu;
• Thuế TNCN: 2% trên doanh thu.

Tổng cộng: Bạn phải nộp 7% trên tổng doanh thu.

Ví dụ: Nếu một tháng bạn nhận 200 triệu, tiền thuế phải đóng là: 200 triệu x 7% = 14 triệu đồng.

4.  Lý giải về “Tiền do người thân ở nước ngoài cho” (kiều hối) dưới góc độ pháp lý

“Kiều hối” là khái niệm không được pháp luật Việt Nam định nghĩa trong một đạo luật riêng biệt, mà được điều chỉnh trong hệ thống pháp luật về quản lý ngoại hối, đặc biệt là Pháp lệnh Ngoại hối năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2013) và các văn bản hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Trong thực tiễn, kiều hối được hiểu là các khoản tiền, vàng, hoặc giấy tờ có giá trị bằng ngoại tệ do người Việt Nam sống và làm việc ở nước ngoài gửi về cho gia đình, người thân hoặc các tổ chức tại Việt Nam. Đây là một nguồn thu nhập quan trọng, góp phần cải thiện đời sống người dân, giảm nghèo và đóng góp vào sự ổn định, phát triển kinh tế của đất nước thông qua việc tăng nguồn dự trữ ngoại hối và cân bằng cán cân thanh toán. 

Trở lại tình huống của độc giả, bạn không thể khai khoản thu nhập của bạn từ nước ngoài là tiền của người thân ở nước ngoài cho (kiều hối) để được miễn thuế. Cơ quan thuế và Ngân hàng hiện nay kiểm soát rất chặt các dòng tiền từ các nền tảng lớn (Google, Youtube, Facebook, OnlyFans…). Dòng tiền từ các nền tảng số chuyển về Việt Nam sẽ có mã định danh của tổ chức thương mại, không phải là giao dịch cá nhân chuyển tiền, nên việc khai báo gian dối rất dễ bị phát hiện và xử phạt nặng.

5. Có bị truy thu thuế không?

Câu trả lời là hoàn toàn có thể.

Hiện nay, ngành Thuế đang phối hợp chặt chẽ với các Ngân hàng thương mại để rà soát các tài khoản cá nhân nhận tiền từ các nền tảng xuyên biên giới. Dữ liệu dòng tiền về tài khoản của bạn được lưu vết tại ngân hàng.

Khi cơ quan thuế rà soát thấy doanh thu lớn mà chưa kê khai, họ sẽ gửi giấy mời làm việc và ra quyết định truy thu thuế cho toàn bộ số tiền đã nhận trong quá khứ, cộng thêm tiền phạt chậm nộp (0,03%/ngày) và phạt hành chính vì hành vi trốn thuế.

6. Khuyến nghị

Bạn không được coi nhẹ việc kê khai thuế. Với doanh thu tiền tỷ mỗi năm, việc “ẩn mình” mãi là không thể, nhất là khi dòng tiền bạn nhận đi qua hệ thống ngân hàng.

Về nội dung, bạn đang kinh doanh một “mặt hàng” mà pháp luật Việt Nam cấm (văn hóa phẩm đồi trụy). Việc kiếm tiền từ hành vi này mang lại rủi ro hình sự rất cao, có thể bị phạt tù chứ không đơn thuần chỉ là phạt tiền.

Việc trốn thuế hoặc cố gắng hợp thức hóa nguồn thu nhập bất hợp pháp thông qua kê khai thuế có thể trở thành bằng chứng chống lại chính bạn – khi cơ quan chức năng điều tra về hành vi truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy.

Do đó, thay vì lo lắng về nghĩa vụ thuế, bạn cần ưu tiên chấm dứt hoạt động vi phạm pháp luật để tránh những hậu quả pháp lý nghiêm trọng hơn rất nhiều so với các khoản tiền phạt vi phạm hành chính về thuế.

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo tổng quan, nhằm phân tích sơ bộ các khía cạnh pháp lý phức tạp của tình huống này, đặc biệt là sự giao thoa giữa nghĩa vụ thuế và rủi ro hình sự. Do vấn đề liên quan đến việc xác định loại hình thu nhập, nghĩa vụ thuế cụ thể, và quan trọng hơn là nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 326 Bộ luật Hình sự, tình huống này yêu cầu sự đánh giá chuyên sâu và riêng biệt. Vì vậy, nếu bạn đọc đang gặp phải tình huống tương tự, việc chủ động liên hệ và tìm kiếm sự tư vấn từ các luật sư có chuyên môn là điều cần thiết và cấp bách nhất. Chuyên gia pháp lý sẽ giúp bạn đánh giá toàn diện rủi ro, đưa ra phương án xử lý tối ưu nhất để bảo vệ quyền lợi và tránh những hậu quả pháp lý nghiêm trọng, đặc biệt là trong bối cảnh các quy định về thuế và quản lý dòng tiền xuyên biên giới đang được siết chặt.

Khi cần tư vấn, hãy liên hệ ngay với luật sư của chúng tôi theo thông tin: Công ty Luật TNHH BROSS và Cộng sự; Luật sư Phạm Trường Giang – Số điện thoại: 090 456 0292; Số máy bàn: 024 3555 3466; Email: giang.pt@bross.vn hoặc contact@bross.vn.