MỘT SỐ VẤN ĐỀ PHÁP LÝ LIÊN QUAN ĐẾN GIÁM ĐỊNH SỞ HỮU TRÍ TUỆ NHÌN TỪ LÝ LUẬN ĐẾN THỰC TIỄN VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN NÓ (Phần 1)

Trên thế giới việc thẩm phán hoặc cơ quan có thẩm quyền sử dụng ý kiến chuyên môn[ ] của những người có kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp trong lĩnh vực cụ thể để làm căn cứ ban hành quyết định hoặc bản án giải quyết vụ án hình sự, dân sự hoặc hành chính là một trong những hoạt động xác định chứng cứ diễn ra khá thường xuyên. Vì thẩm phán thường chỉ có am hiểu về pháp lý mà không có hiểu biết về các lĩnh vực khác như kỹ thuật, xây dựng, tài chính, sở hữu trí tuệ,…nên sự có mặt của người có kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp trong quá trình xét xử, mà trong luật còn hay gọi là người giám định[ ], dù dưới dạng được tòa án trưng cầu hay được đương sự chủ động yêu cầu, là hết sức cần thiết, thậm chí trong nhiều trường hợp ý kiến của họ mang tính quyết định đối với phán quyết phân định đúng sai của tòa án. Nói cách khác, chính kiến thức của những người này, hoặc thông qua lời khai tại tòa hoặc thông qua ý kiến chuyên môn hoặc kết luận giám định của họ, đóng vai trò là nguồn chứng cứ thiết yếu hỗ trợ thẩm phán hiểu rõ được bản chất của vụ việc tranh chấp trước khi ban hành bản án công bằng và đúng đắn. Chẳng hạn như theo quy tắc chứng cứ liên bang theo pháp luật Hoa Kỳ[ ], người giám định mà có trình độ chuyên gia nhờ kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, được huấn luyện hoặc đào tạo thì có thể cung cấp lời khai dưới dạng ý kiến chuyên môn hoặc hình thức khác, miễn là thỏa mãn 4 điều kiện: