CÔNG BỐ ÁN LỆ SỐ 69/2023/AL VỀ THẨM QUYỀN CỦA TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THỎA THUẬN BẢO MẬT THÔNG TIN VÀ KHÔNG CẠNH TRANH

Nguyễn Huy Hoàng, Luật sư thành viên, BROSS & Partners

Email: hoang@bross.vn

Hồ Nguyễn Hoàng Hà, Chuyên viên, BROSS & Partners

Email: ha.hnh@bross.vn

Ngày 01/10/2023, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Quyết định số 364/QĐ-CA công bố 07 án lệ đã được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua ngày 18/8/2023[1].

Theo đó, Dự thảo Án lệ số 12/2023 như được đề cập tại bài viết ngày 29/8/2023 của BROSS & Partners[2] đã được công bố chính thức là Án lệ số 69/2023/AL về thẩm quyền của Trọng tài thương mại trong việc giải quyết tranh chấp thỏa thuận bảo mật thông tin và không cạnh tranh (“Án lệ 69”).

Án lệ 69 được xây dựng từ Quyết định số 755/2018/QĐ-PQTT ngày 12/6/2018 của Tòa án Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (“Quyết định 755”) về việc dân sự “Yêu cầu hủy phán quyết trọng tài” do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) ban hành.

Theo Phán quyết Trọng tài lập tại VIAC, Hội đồng Trọng tài đã xác định trọng tài thương mại có thẩm quyền giải quyết tranh chấp, và chấp nhận yêu cầu khởi kiện của một doanh nghiệp (công ty con của một tập đoàn đa quốc gia – “Công ty”) đối với hành vi vi phạm thỏa thuận không cạnh tranh của một nhân viên cũ.

Các nội dung chủ yếu của Án lệ 69:

• Tình huống án lệ: Người lao động và người sử dụng lao động ký thỏa thuận bảo mật và không cạnh tranh về việc sau khi chấm dứt hợp đồng lao động, người lao động không được làm công việc tương tự hoặc cạnh tranh với người sử dụng lao động trong thời hạn nhất định, và các tranh chấp liên quan, nếu có, sẽ được giải quyết thông qua trọng tài thương mại.

• Giải pháp pháp lý: Tòa án phải xác định thỏa thuận bảo mật và không cạnh tranh là độc lập với hợp đồng lao động và tranh chấp phát sinh sẽ thuộc thẩm quyền giải quyết của trọng tài thương mại.

• Căn cứ luật định:

            – Điều 2.2, 13 và 35.4 Luật Trọng tài Thương mại 2010;

            – Điều 3.2 Bộ luật Dân sự 2015; và

            – Điều 6 Nghị quyết 01/2014/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án Nhân dân Tối cao.

• Vị trí nội dung của Án Lệ 69 nằm tại Đoạn [8] phần “Nhận định của Tòa án”. Theo đó, các lập luận của Tòa án bao gồm:

1. Công ty là thương nhân có đăng ký kinh doanh, hoạt động thương mại theo Luật thương mại năm 2005, vì vậy thỏa thuận trọng tài thuộc thẩm quyền giải quyết của VIAC và trọng tài theo Điều 2.2 Luật Trọng tài thương mại.

2. Phía người lao động cho rằng tranh chấp không thuộc thẩm quyền giải quyết của trọng tài nhưng không có bất kỳ phản đối nào về thẩm quyền của trọng tài mà vẫn tham gia tố tụng trọng tài, tham gia phiên họp giải quyết tranh chấp. Do đó, người lao động đã mất quyền phản đối về thẩm quyền của Hội đồng trọng tài theo Điều 13 Luật Trọng tài thương mại và Điều 6 Nghị quyết số 01/2014/NQ-HĐTP.

3. Phía người lao động cho rằng tranh chấp là tranh chấp lao động thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án vì thỏa thuận bảo mật và không cạnh tranh là một phần không thể tách rời của hợp đồng lao động. Tuy nhiên, theo bản luận cứ và tại phiên họp cuối cùng, phía người lao động đã khẳng định thỏa thuận bảo mật và không cạnh tranh hoàn toàn độc lập với các hợp đồng lao động giữa Công ty với người lao động. Do đó, Hội đồng xét đơn của Tòa án xác định thỏa thuận bảo mật và không cạnh tranh là một thỏa thuận độc lập, và các tranh chấp phát sinh sẽ thuộc thẩm quyền giải quyết của trọng tài thương mại theo sự lựa chọn của các bên.

• Bên cạnh đó, vấn đề hiệu lực của thoả thuận không cạnh tranh không được ghi nhận trực tiếp ở phần nội dung án lệ chính thức, tuy nhiên đã được Toà án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phân tích trong Quyết định 755 như sau:

           – “… giữa bà T vs Công ty R đã tự nguyện ký kết, khi ký bà T là người có đầy đủ năng lực hành vi theo quy định của pháp luật, ko bị ép buộc, lừa đối hay áp đặt ý chí để bà T phải chấp nhận ký [thoả thuận]. Do đó, [thoả thuận] có hiệu lực. Việc Hội đồng trọng tài công nhận hiệu lực của [thoả thuận] là hoàn toàn đúng pháp luật”.

BROSS & Partners là công ty luật Việt Nam được đề xuất bởi Legal 500 Asia Pacific, Chamber Asia Pacific, AsiaLaw, IFLR1000, Benchmark Litigation, có kinh nghiệm và năng lực tư vấn và giải quyết tranh chấp liên quan đến Đầu tư, Doanh nghiệp và Thương mại, Mua bán & Sáp nhập, Lao động & Việc làm, Bất động sản & Xây dựng, Tài chính – Ngân hàng, Chứng khoán, Thị trường Vốn, và Sở hữu Trí tuệ.

Trường hợp Quý vị cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ: hoang@bross.vn; mobile: +84 903 556 119; WhatsApp: +84 903 556 119; Zalo: +84 903 556 119; Skype: +84 903 556 119.