Thông tin về việc hai tuyển thủ Việt Nam bị cấm thi đấu vĩnh viễn tại các giải đấu PUBG PC và Nhà cung cấp cũng đã thông báo dừng tổ chức các giải đấu chính thức tại Việt Nam kể từ năm 2027 đã làm dấy lên tranh luận về cách thức xử lý vi phạm và bảo vệ quyền lợi người chơi. Từ sự việc này, một vấn đề pháp lý khác cũng được đặt ra: điều kiện cung cấp PUBG PC cho người sử dụng tại Việt Nam thông qua nền tảng phân phối quốc tế như Steam. Nếu trò chơi chưa được cấp phép theo quy định, cơ quan có thẩm quyền có thể xử lý những chủ thể nào và áp dụng những biện pháp gì?

Phát hành Game tại Việt Nam phải có những giấy phép gì?

Theo khoản 1 Điều 37 Nghị định 147/2024/NĐ-CP, trò chơi có sự tương tác giữa nhiều người chơi với nhau đồng thời thông qua hệ thống máy chủ của doanh nghiệp được phân loại là trò chơi điện tử G1 trên mạng. Với phương thức vận hành của PUBG PC, về nguyên tắc, trò chơi này thuộc nhóm G1.

Khoản 2 Điều 37 quy định doanh nghiệp “chỉ được phát hành” trò chơi G1 trên mạng khi có đồng thời (1) Giấy phép cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử G1 trên mạng và (2) Quyết định phát hành trò chơi điện tử G1 trên mạng. Đây là hai yêu cầu pháp lý riêng biệt: một yêu cầu đối với hoạt động cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp và một yêu cầu đối với từng trò chơi được phát hành.

Việc nhà cung cấp đặt trụ sở ở nước ngoài hoặc phân phối trò chơi qua Steam không mặc nhiên tạo ra ngoại lệ đối với các yêu cầu này. Khoản 4 Điều 37 Nghị định 147 quy định tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng cho người sử dụng tại Việt Nam, kể cả cung cấp xuyên biên giới, “phải” thành lập doanh nghiệp theo pháp luật Việt Nam để thực hiện việc cung cấp dịch vụ.

Cũng cần phân biệt tình trạng pháp lý của từng phiên bản trò chơi. Việc một phiên bản dành cho thiết bị di động đã được phát hành tại Việt Nam, không đồng nghĩa phiên bản dành cho máy tính đã đáp ứng các điều kiện tương ứng. Đối với PUBG PC chưa được cơ quan có thẩm quyền tại Việt Nam cấp phép, nhưng đã cung cấp dịch vụ tới Người dùng tại Việt Nam.

Xử phạt Nhà cung cấp trò chơi G1 không phép, kể cả tổ chức nước ngoài

Có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP quy định chế tài đối với các vi phạm trong lĩnh vực này, với đối tượng áp dụng bao gồm cả tổ chức, cá nhân nước ngoài thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định.

Theo điểm b khoản 4 Điều 98, tổ chức cung cấp dịch vụ trò chơi G1 trên mạng khi chưa có Quyết định phát hành có thể bị phạt từ 70 triệu đến 100 triệu đồng. Khoản 5 cùng điều quy định mức phạt từ 150 triệu đến 170 triệu đồng đối với tổ chức cung cấp dịch vụ G1 khi chưa có Giấy phép cung cấp dịch vụ. Việc xử phạt phải căn cứ vào hành vi và chủ thể vi phạm được xác định trong từng trường hợp cụ thể.

Điều 98 còn quy định tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm và các biện pháp khắc phục hậu quả, gồm buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp, buộc thu hồi tên miền, ứng dụng đối với những hành vi tương ứng. Tuy nhiên, khả năng thực thi phụ thuộc vào việc xác định đối tượng, tài sản và khoản lợi liên quan, nhất là khi dịch vụ được vận hành xuyên biên giới.

Thời điểm thực hiện hành vi cũng quyết định văn bản được áp dụng. Điều 115 phân biệt hành vi đã kết thúc trước ngày nghị định có hiệu lực, với hành vi bắt đầu trước nhưng vẫn tiếp diễn sau thời điểm đó. Vì vậy, không thể áp dụng mức phạt mới chỉ dựa vào thời điểm vụ việc được đưa tin.

Ngừng kết nối và thanh toán: Biện pháp tác động đến khả năng tiếp cận

Bên cạnh chế tài đối với chủ thể cung cấp trò chơi, Nghị định 147/2024/NĐ-CP còn quy định trách nhiệm của các doanh nghiệp hỗ trợ hoạt động cung cấp dịch vụ.

Theo Điều 59, doanh nghiệp viễn thông, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, cho thuê máy chủ và cho thuê chỗ đặt máy chủ có trách nhiệm từ chối, tạm ngừng hoặc ngừng kết nối đối với trò chơi chưa được cấp các văn bản cần thiết theo quy định; đồng thời thực hiện yêu cầu tương ứng của cơ quan có thẩm quyền. Điều 60 quy định trách nhiệm của tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán đối với hoạt động kết nối thanh toán.

Đối với những phản ánh về việc người chơi tại Việt Nam không thể truy cập PUBG PC, cần phân biệt sự cố kỹ thuật, hạn chế từ nền tảng phân phối và biện pháp ngăn chặn được thực hiện theo quy định pháp luật. Khi chưa có thông tin xác nhận, chưa đủ cơ sở để kết luận việc gián đoạn truy cập là hệ quả của một biện pháp xử lý từ cơ quan quản lý hoặc doanh nghiệp viễn thông.

Về phương diện thực thi, ngừng kết nối và thanh toán có thể tác động trực tiếp đến khả năng truy cập, sử dụng dịch vụ và thực hiện giao dịch trong trò chơi. Điều này cho thấy việc xử lý hoạt động cung cấp trò chơi chưa được cấp phép không chỉ giới hạn ở quyết định phạt tiền đối với nhà cung cấp.

Người chơi cũng có thể bị xử phạt?

Điều 101 Nghị định 174/2026/NĐ-CP quy định chế tài đối với một số hành vi của người chơi, như đăng ký không đúng thông tin cá nhân khi chơi trò chơi G1; không chấp hành quy định về quản lý giờ chơi tại điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng; lợi dụng trò chơi để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật; hoặc mua, bán vật phẩm ảo, đơn vị ảo, điểm thưởng. Tùy hành vi, người vi phạm có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền đến 3 triệu đồng.

Tuy nhiên, điều khoản này không xác định việc đơn thuần tải xuống, đăng nhập và tham gia một trò chơi chưa được cấp phép là một hành vi vi phạm độc lập để xử phạt. Nghĩa vụ đáp ứng điều kiện cung cấp, phát hành trò chơi thuộc về chủ thể kinh doanh dịch vụ. Không thể từ việc nhà cung cấp chưa hoàn tất thủ tục cấp phép mà mặc nhiên suy ra trách nhiệm hành chính của người chơi. Điều đó cũng không loại trừ trách nhiệm của người chơi nếu họ thực hiện hành vi vi phạm khác trong quá trình tham gia.

Đối với trò chơi được cung cấp xuyên biên giới, việc bảo vệ quyền lợi người chơi có thể gặp nhiều trở ngại, nhất là khi phát sinh tranh chấp về tài khoản, dữ liệu cá nhân, giao dịch trong trò chơi hoặc quyết định hạn chế quyền tham gia. Việc thiếu một đầu mối chịu trách nhiệm rõ ràng tại Việt Nam có thể khiến quá trình khiếu nại, thu thập chứng cứ và yêu cầu bồi thường trở nên phức tạp hơn.

Một vấn đề đáng chú ý là nhà phát hành thường đồng thời xây dựng quy tắc, kiểm tra dấu hiệu vi phạm và quyết định áp dụng biện pháp xử lý theo điều khoản dịch vụ hoặc quy chế giải đấu. Cơ chế này đặt ra yêu cầu về tính minh bạch của căn cứ xử lý, khả năng tiếp cận chứng cứ và cơ hội giải trình, đề nghị xem xét lại của người bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, không thể đồng nhất hoạt động xử lý vi phạm nội bộ của nhà phát hành với quyền điều tra, xét xử của cơ quan nhà nước. Việc đánh giá một quyết định cấm thi đấu có hợp lý, hợp pháp hay không cần căn cứ vào quy chế áp dụng, thỏa thuận giữa các bên, chứng cứ và pháp luật có liên quan. Nếu thiếu một cơ chế xem xét lại minh bạch, quyền lợi của tuyển thủ và người chơi có nguy cơ không được bảo đảm đầy đủ.

Trong trường hợp nhà cung cấp ở nước ngoài không hợp tác giải quyết, người chơi có thể phải đối mặt với những khó khăn về xác định chủ thể chịu trách nhiệm, cơ quan giải quyết tranh chấp, pháp luật áp dụng và khả năng thi hành quyết định. Đây là những rủi ro cần được nhìn nhận bên cạnh vấn đề cấp phép trò chơi.

Kết luận

Pháp luật Việt Nam có cơ sở để xem xét xử lý hoạt động cung cấp trò chơi G1 cho người sử dụng trong nước khi thiếu Giấy phép cung cấp dịch vụ và/hoặc Quyết định phát hành theo quy định. Các biện pháp xử lý bao gồm phạt tiền, hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả và yêu cầu đối với các chủ thể cung cấp hạ tầng kết nối, hỗ trợ thanh toán.

Dù vậy, việc thực thi đối với nhà cung cấp ở nước ngoài vẫn gặp khó khăn trong xác định chủ thể vi phạm, thu thập chứng cứ và tổ chức thi hành quyết định xử phạt. Trong bối cảnh đó, các biện pháp đối với kết nối và thanh toán có ý nghĩa thực tiễn, nhưng cần được áp dụng đúng căn cứ, thẩm quyền và phạm vi luật định.

Song song với việc xử lý nhà cung cấp, cần tăng cường trách nhiệm tuân thủ của các điểm cung cấp dịch vụ trò chơi điện tử công cộng, bảo đảm chỉ cung cấp những trò chơi được phép lưu hành theo quy định. Đối với PUBG PC, bước cần thiết trước khi đặt vấn đề chế tài là xác minh chính xác tình trạng cấp phép và chủ thể cung cấp dịch vụ cho người sử dụng tại Việt Nam. Đó cũng là cơ sở để việc quản lý thị trường đi đôi với bảo vệ quyền lợi chính đáng của người chơi.

Bài viết thể hiện quan điểm của cá nhân, với tư cách là một luật sư chuyên tư vấn, giải quyết các tranh chấp dân sự, kinh doanh thương mại. Quý vị có nhu cầu trao đổi sâu hơn về chuyên môn, đặc biệt là cơ chế bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên trong quá trình giải quyết các vướng mắc như bài viết đã đề cập, xin vui lòng liên hệ với tác giả theo thông tin: Luật sư Lê Tuấn Quang – Công ty Luật TNHH BROSS và Cộng sự; Số điện thoại: 0969 621 593– 024 3555 3466; Email: quang.lt@bross.vn