Tiếng Việt English  
Home Our People Experiences Associations Contact us
Hợp đồng nhượng quyền thương mại và cách phân biệt hợp đồng nhượng quyền thương mại với hợp đồng li-xăng theo pháp luật Việt Nam
(Ngày đăng: 2020-07-10)

Hợp đồng nhượng quyền thương mại và cách phân biệt

hợp đồng nhượng quyền thương mại với hợp đồng li-xăng theo pháp luật Việt Nam

 

Email: vinh@bross.vn

 

Giới thiệu chung

 

Nhượng quyền thương mại hay còn gọi là nhượng quyền mô hình kinh doanh (franchising hoặc franchise) là hình thức kinh doanh mở ra cơ hội kinh doanh cho cả chủ thể quyền sở hữu trí tuệ lẫn các nhà đầu tư mới. Nhượng quyền mô hình kinh doanh là việc doanh nghiệp nhượng quyền, người sở hữu sản phẩm hoặc hệ thống kinh doanh đã qua chứng thực thành công, cho phép các doanh nghiệp khác kinh doanh dưới tên thương hiệu của mình qua hình thức thu phí[1].

 

Theo Hiệp hội nhượng quyền thương mại quốc tế (IFA), nhượng quyền thương mại (franchising hoặc franchise) là một phương thức phân phối sản phẩm hoặc dịch vụ giữa một bên là bên nhượng quyền, bên mà đã có thương hiệu, tên thương mại và hệ thống kinh doanh, và bên kia là bên nhận nhượng quyền, bên mà trả tiền bản quyền và một khoản phí ban đầu đổi lấy quyền kinh doanh dưới tên và hệ thống của bên nhượng quyền[2].

 

Pháp luật Việt Nam định nghĩa nhượng quyền thương mại là một hoạt động thương mại theo đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo cách thức tổ chức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định và được gắn với nhãn hiệu hàng hóa, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo của bên nhượng quyền[3]

 

Theo Bộ Công thương tính đến ngày 17/05/2020, có tổng cộng 235 hoạt động nhượng quyền thương mại từ nước ngoài vào Việt Nam trong khi chỉ có 4 trường hợp nhượng quyền thương mại từ Việt Nam ra nước ngoài được được đăng ký với Bộ Công thương[4].

 

Phân biệt hợp đồng li-xăng quyền sở hữu trí tuệ với hợp đồng nhượng quyền thương mại

 

Hợp đồng nhượng quyền thương mại khác hợp đồng li-xăng[5] quyền sở hữu trí tuệ ở một số đặc điểm được so sánh theo bảng dưới đây:

 

Đặc điểm so sánh

Hợp đồng li-xăng

quyền sở hữu trí tuệ

Hợp đồng nhượng quyền thương mại

Đối tượng hợp đồng

Quyền SHTT được cấp bởi bên giao li-xăng như sáng chế, kiểu dáng, nhãn hiệu, giống cây trồng, quyền tác giả

Hệ thống kinh doanh mang thương hiệu của bên nhượng quyền

Điều kiện hoặc căn cứ hình thành giao dịch li-xăng/nhượng quyền

Quyền SHTT là đối tượng của hợp đồng phải là một loại quyền SHTT cụ thể đang được bảo hộ

Không nhất thiết phải có một loại quyền SHTT nào đó đang được bảo hộ (ví dụ: nhãn hiệu thuộc hệ thống kinh doanh nhượng quyền có thể chưa đăng ký) mà chỉ cần có một hệ thống kinh doanh đã vận hành

Hiệu lực của hợp đồng phát sinh do thỏa thuận hay chỉ phát sinh khi đã đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền?

Phát sinh theo thỏa thuận mà không cần đăng ký

Phát sinh theo thỏa thuận mà không cần đăng ký hợp đồng nhưng bên nhượng quyền phải đăng ký hoạt động nhượng quyền với Bộ Công thương

Đối tượng li-xăng/nhượng quyền phải đã được khai thác trước khi cấp quyền hay không?

Không yêu cầu

Hệ thống được nhượng quyền phải hoạt động ít nhất 1 năm trước ngày cấp nhượng quyền[6]

Mức độ hỗ trợ kỹ thuật bởi bên giao li-xăng/bên nhượng quyền như thế nào?

Thường là ít hơn nhiều với mức độ hỗ trợ kỹ thuật trong hợp đồng nhượng quyền. Thậm chí trong nhiều trường hợp là không có hỗ trợ kỹ thuật, trừ trường hợp các bên đồng ý thỏa thuận thêm về hỗ trợ kỹ thuật.

Thường biểu hiện khá rõ rệt thông qua việc bên nhượng quyền trợ giúp kỹ thuật, đào tạo, huấn luyện, chuyển giao bí quyết và vận hành hệ thống mới để đảm bảo hệ thống mới vận hành nhất quán với hệ thống của bên nhượng quyền

Luật chính được áp dụng trong trường hợp xảy ra tranh chấp

Luật Sở hữu trí tuệ

Luật thương mại năm 2006 sửa đổi năm 2017

 

Hình thức và nội dung của hợp đồng nhượng quyền thương mại[7]

 

Hợp đồng nhượng quyền thương mại phải được lập thành văn bản trong đó gồm các điều khoản chủ yếu như sau:

(a) Nội dung của quyền thương mại.

(b) Quyền, nghĩa vụ của Bên nhượng quyền.

(c) Quyền, nghĩa vụ của Bên nhận quyền.

(d) Giá cả, phí nhượng quyền định kỳ và phương thức thanh toán.

(e) Thời hạn hiệu lực của hợp đồng.

(f) Gia hạn, chấm dứt hợp đồng và giải quyết tranh chấp.

 

Trường hợp các bên không có thỏa thuận khác, bên nhượng quyền có các quyền sau: (a) nhận tiền nhượng quyền; (b) tổ chức quảng cáo cho hệ thống nhượng quyền thương mại và mạng lưới nhượng quyền thương mại; (c) kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất hoạt động của bên nhận nhượng quyền nhằm bảo đảm sự thống nhất của hệ thống nhượng quyền thương mại và sự ổn định về chất lượng hàng hóa, dịch vụ. Bên nhượng quyền có các nghĩa vụ sau: (a) cung cấp tài liệu hướng dẫn về hệ thống nhượng quyền thương mại cho bên nhận nhượng quyền; (b) đào tạo ban đầu và cung cấp trợ giúp kỹ thuật thường xuyên cho bên nhận nhượng quyền để điều hành hoạt động theo đúng hệ thống nhượng quyền thương mại; (c) thiết kế và sắp xếp địa điểm bán hàng, cung ứng dịch vụ bằng chi phí của bên nhận nhượng quyền; (d) bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ đối với đối tượng được ghi trong hợp đồng nhượng quyền; (e) đối xử bình đẳng với các bên nhận nhượng quyền trong hệ thống nhượng quyền thương mại.

 

Trong trường hợp hai bên không có thỏa thuận khác, pháp luật mặc định bên nhận nhượng quyền có các quyền sau:

(a) Yêu cầu thương nhân nhượng quyền cung cấp đầy đủ trợ giúp kỹ thuật có liên quan đến hệ thống nhượng quyền thương mại;

(b) Yêu cầu thương nhân nhượng quyền đối xử bình đẳng với các bên nhận nhượng quyền khác trong hệ thống nhượng quyền thương mại.

 

Và bên nhận nhượng quyền có nghĩa vụ sau:

(a) Trả tiền nhượng quyền và các khoản thanh toán khác theo hợp đồng nhượng quyền thương mại;

(b) Đầu tư đủ cơ sở vật chất, nguồn tài chính và nhân lực để tiếp nhận các quyền và bí quyết kinh doanh mà bên nhượng quyền chuyển giao;

(c) Chấp nhận sự kiểm soát, giám sát và hướng dẫn của bên nhượng quyền; tuân thủ các yêu cầu về thiết kế, sắp xếp địa điểm bán hàng, cung ứng dịch vụ của bên nhượng quyền;

(d) Giữ bí mật về bí quyết kinh doanh đã được nhượng quyền, kể cả sau khi hợp đồng nhượng quyền thương mại kết thúc hoặc chấm dứt;

(e) Ngừng sử dụng nhãn hiệu hàng hóa, tên thương mại, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh và các quyền sở hữu trí tuệ khác (nếu có) hoặc hệ thống của bên nhượng quyền khi kết thúc hoặc chấm dứt hợp đồng nhượng quyền thương mại;

(f) Điều hành hoạt động phù hợp với hệ thống nhượng quyền thương mại;

(g) Không được nhượng quyền lại trong trường hợp không có sự chấp thuận của bên nhượng quyền.

 

Thủ tục đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại

 

Pháp luật quy định trước khi tiến hành nhượng quyền thương mại, bên nhượng quyền phải đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại với Bộ Công thương (nếu là nhượng quyền từ nước ngoài vào Việt Nam hoặc ngược lại) hoặc Sở Công thương (nhượng quyền trong nước). Cơ quan có thẩm quyền sẽ thẩm định hồ sơ đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại trong vòng 5 ngày làm việc và vào sổ đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại và thông báo bằng văn bản cho bên nhượng quyền về việc đăng ký đó.

 

Hồ sơ đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại bao gồm:

(a) Đơn đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại theo mẫu MĐ-1 tại Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 09/2006/TT-BTM của Bộ Thương mại (nay là Bộ Công thương);

(b) Bản giới thiệu về nhượng quyền thương mại theo mẫu tại Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư 09/2006/TT-BTM;

(c) Bản sao có công chứng Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đầu tư trong trường hợp nhượng quyền thương mại từ Việt Nam ra nước ngoài; bản sao Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc giấy tờ có giá trị tương đương của thương nhân nước ngoài được cơ quan có thẩm quyền nơi thương nhân nước ngoài thành lập xác nhận trong trường hợp nhượng quyền thương mại từ nước ngoài vào Việt nam;

(d) Bản sao có công chứng văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp tại Việt Nam hoặc tại nước ngoài trong trường hợp có chuyển giao quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp đã được cấp văn bằng bảo hộ;

(đ) Giấy tờ chứng minh sự chấp thuận về việc cho phép nhượng quyền lại của bên nhượng quyền ban đầu trong trường hợp thương nhân đăng ký hoạt động nhượng quyền là bên nhượng quyền thứ cấp

 

Bross & Partners có kinh nghiệm tư vấn soạn thảo, đàm phán và đăng ký hợp đồng li-xăng nhãn hiệu; tư vấn, rà soá, đàm phán hợp đồng nhượng quyền thương mại và đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại với cơ quan có thẩm quyền. Nếu Quý khách hàng có nhu cầu cụ thể cần được tư vấn, vui lòng liên hệ: vinh@bross.vn; điện thoại 0903 287 057, 84-4-3555 3466; Wechat: wxid_56evtn82p2vf22; Skype: vinh.bross.

 

Bross & Partners, một công ty luật sở hữu trí tuệ được thành lập năm 2008, thường xuyên lọt vào bảng xếp hạng các công ty luật sở hữu trí tuệ hàng đầu của Việt Nam do các tổ chức đánh giá luật sư có uy tín toàn cầu công bố hàng năm như IP Stars, World Trademark Review (WTR1000), Legal 500 Asia Pacific, AsiaLaw Profiles, Asia Leading Lawyers, Asia IP và Asian Legal Business (ALB). Với nhiều năm kinh nghiệm nổi bật và năng lực chuyên môn sâu khác biệt, Bross & Partners có thể giúp khách hàng bảo vệ hoặc tự vệ một cách hiệu quả trong các tranh chấp sở hữu trí tuệ phức tạp ở Việt Nam và nước ngoài liên quan đến nhãn hiệu (thương hiệu), quyền tác giả, quyền liên quan, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp và tên miền internet.

 



[1] Theo CafeF: https://cafef.vn/doanh-nghiep/tong-quan-ve-nhuong-quyen-thuong-hieu-tai-viet-nam-20160104065931503.chn. Cũng theo CafeF, chi phí đầu tư nhượng quyền thương mại thường gồm phí nhượng quyền hàng tháng, phí quản lý hàng tháng và chi phí đầu tư ban đầu. Chi phí đầu tư nhượng quyền thương mại khác nhau tùy thuộc vào mức độ nổi tiếng của thương hiệu gắn với hệ thống nhượng quyền. Ví dụ, vì mục đích hướng tới mở rộng lên tới 3000 cửa hàng E-Coffee của Tập đoàn Trung Nguyên (hiện đang có 100 cửa hàng trên cả nước), Trung Nguyên đang chào gói nhượng quyền hấp dẫn với chi phí nhượng quyền 0 đồng và chi phí đầu tư ban đầu chỉ từ 65 triệu đến 175 triệu đồng. Trong khi đó đối thủ của Trung Nguyên là Highlands Coffee áp dụng phí nhượng quyền hàng tháng 7% doanh thu, phí quản lý hàng tháng 5% và chi phí đầu tư ban đầu từ 3,5-5 tỷ đồng. Nguồn: https://cafef.vn/chi-phi-nhuong-quyen-cua-cac-thuong-hieu-ca-phe-top-dau-viet-nam-nhu-highlands-cong-milano-la-bao-nhieu-20190920083003437.chn

[3] Xem điều 284 Luật thương mại năm 2005 sửa đổi năm 2017

[4] Các thương hiệu điển hình gắn liền với hoạt động nhượng quyền thương mại được đăng ký gồm cửa hàng ăn nhanh Pizza Hut, kinh doanh chuỗi nhà hàng BBQ và Shabu Shabu Nhật Bản, cửa hàng bán lẻ giày thể thao & quần áo thể thao nhãn hiệu Puma,…Xem thêm website của Bộ Công thương: https://www.moit.gov.vn/nhuong-quyen-thuong-mai1?_nhuongquyenthuongmai_WAR_ECOITThongKeBCTportlet_INSTANCE_89tOi4yHAUFE_tabs1=vaoVietNam

[5] Hợp đồng li-xăng nhãn hiệu (thương hiệu) là một dạng hợp đồng li-xăng quyền sở hữu trí tuệ trong đó quyền sở hữu trí tuệ thuộc đối tượng li-xăng là nhãn hiệu đã được bảo hộ cho một, một số sản phẩm cụ thể ở Việt Nam. Ở Việt Nam, hợp đồng li-xăng nhãn hiệu là hình thức thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ phổ biến nhất so với các quyền sở hữu trí tuệ khác. Bạn đọc có thể tham khảo thêm các bài viết liên quan về hợp đồng li-xăng nhãn hiệu:

  1. Hợp đồng li-xăng nhãn hiệu theo pháp luật Việt Nam ở link: http://bross.vn/newsletter/ip-news-update/Hop-Dong-LiXang-Theo-Phap-Luat-Viet-Nam-%E2%80%93-Nhung-Dieu-Co-The-Ban-Chua-Biet
  2. Vì sao pháp luật Việt Nam quy định hợp đồng li-xăng nhãn hiệu phải được đăng ký thì mới có hiệu lực đối với bên thứ ba” ở link: http://bross.vn/newsletter/ip-news-update/Vi-sao-phap-luat-Viet-Nam-quy-dinh-hop-dong-lixang--nhan-hieu-phai-duoc-dang-ky-thi-moi-co-hieu-luc-doi-voi-ben-thu-3
  3. Một số điều khoản quan trọng cần lưu ý khi soạn thảo và đàm phán hợp đồng li-xăng nhãn hiệu không độc quyền” ở link: http://bross.vn/newsletter/ip-news-update/Mot-so-dieu-khoan-quan-trong-can-luu-y-khi-soan-thao--va-dam-phan-hop-dong-lixang-nhan-hieu-khong-doc-quyen-o-Viet-Nam

[6] Xem khoản 1 điều 5 Nghị định 35/2006/NĐ-CP ngày 30/03/2006 quy định chi tiết Luật thương mại về hoạt động nhượng quyền thương mại

[7] Xem các điều từ 285 đến 291 Luật thương mại năm 2006 sửa đổi năm 2017

 

Bookmark and Share
Relatednews
The Striking Development of Chinese Intellectual Property System
Agreement on Transfer of Right to Use Industrial Property Rights under the Vietnamese Law on Intellectual Property
3 trụ cột đóng góp vào sự thành công của hệ thống sở hữu trí tuệ của Trung Quốc
Basic understanding of the US copyright concept “work made for hire“ and warning of legal risks around “work made for hire“ clause transplanted into labor contract or commission agreement by Vietnamese companies
Hình thức và nội dung của hợp đồng chuyển giao quyền sử dụng quyền sở hữu công nghiệp hay còn gọi là hợp đồng li-xăng quyền sở hữu công nghiệp theo pháp luật Việt Nam
Let’s Compare Section 74(2)(h) of the Vietnam IP Law with Similar Legal Concepts in the Trademark Laws in China, Malaysia, Singapore and Hong Kong
Hợp đồng chuyển giao quyền sử dụng (hợp đồng li-xăng) giống cây trồng theo pháp luật Việt Nam
Hợp đồng chuyển nhượng giống cây trồng theo pháp luật Việt Nam
2 cơ chế phản đối cấp bảo hộ nhãn hiệu trên thế giới và cơ chế phản đối nhãn hiệu không giống ai của Việt Nam
2 Mechanisms for Trademark Opposition in the World and Vietnamese Trademark Opposition Regime is Like no Other
4 bất cập của cơ chế phản đối cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu ở Việt Nam

Newsletter
Guidelines
Doing business in Vietnam
Intellectual Property in Vietnam
International Registrations
Copyright © Bross & Partners All rights reserved.

         
Cửa thép vân gỗcua thep van go